Piotr Bańka
STUDIO NAGRAŃ - Podstawy Techniki Studyjnej
- wprowadzenie

Do najpopularniejszych należy szeroko stosowany downward ekspander. Ze względu jednak na sposób działania wśród ekspanderów wyróżnić możemy również ekspandery liniowe (linear expander).

Ekspander liniowy zwiększa zakres dynamiczny wszystkich sygnałów wchodzących bez względu na ich poziom wejściowy według ustalonego stosunku, na który w większości modeli nie mamy wpływu. W praktyce rzadko stosowany ze względu na częstość występowania zniekształceń sygnału łącznie z jego przesterowaniem w przypadku sygnałów bliskich poziomowi 0dB. Jeżeli na przykład poziom szczytowy źródłowego sygnału wynosi -2dB to po przejściu przez ekspander liniowy pracujący w stosunku 1:2 będzie on miał wartość +2dB co w większości przypadków spowoduje jego słyszalne zniekształcenie.

Działanie to obrazuje poniższy rysunek:

Sygnał dźwiękowy poddany obróbce (sygnał po ekspansji) ma proporcjonalnie poszerzoną rozpiętość dynamiczną w stosunku do sygnału podstawowego (sygnał źródłowy).

Natomiast tradycyjny ekspander (downward expander) poddaje obróbce tylko te sygnały wchodzące, których poziom dynamiczny jest niższy niż ustawiony poziom progowy urządzenia. Daje to możliwość ingerencji w zakres dynamiczny sygnałów bez obawy o przekroczenie poziomu szczytowego. Dla przykładu ekspander pracujący w stosunku 1:2 spowoduje, że sygnał wchodzący opadając np. 10dB poniżej ustalonego poziomu progowego, na wyjściu osiągnie spadek 20dB. Należy zauważyć, że wraz ze spadkiem poziomu sygnału wejściowego, równoległej redukcji o 20dB ulegnie rownież poziom szumów, co będzie wynikiem reakcji ekspandera na 10dB-lowy spadek sygnału wejściowego.