Piotr Bańka
STUDIO NAGRAŃ - Podstawy Techniki Studyjnej
- wprowadzenie

ABS
Dosłownie "czas absolutny"; zapisywany na specjalnym wydzielonym subtraku każdej taśmy cyfrowej kod, służący do precyzyjnego jej pozycjonowania w celu synchronizacji z innymi urządzeniami.

ADAT
Skrót od Alesis Digital Audio Tape - standard cyfrowego zapisu dźwięku wprowadzony w latach 90-tych przez firmę Alesis. Jednym z elementów tego standardu było wprowadzenie formatu ośmiokanałowej, optycznej, cyfrowej transmisji dźwięku. Format ten jest obecnie szeroko stosowany przez wszystkich producentów sprzętu audio, a słowo ADAT stało się tego synonimem.

AES/EBU
Format cyfrowej transmisji dźwięku, ustalony przez dwa największe światowe zrzeszenia inżynierów, producentów i nadawców audio: Audio Engineering Society i Europen Broadcast Union. Obecnie wprowadzana najnowsza wersja tego standardu AES42-2001 umożliwia dodatkowo przesyłanie poleceń sterujących do mikrofonów (np. zmiana charakterystyki, uruchamianie filtrów, itd.) jak również zwrotny odbiór komunikatów dotyczących stanu danego urządzenia.

AIFF
Skrót od Audio Interchange File Format; format zapisu plików audio ustalony przez Electronic Arts w 1985 roku, umożliwiający ich przenoszenie pomiędzy różnymi platformami i systemami operacyjnymi np. Mac, PC, Atari, a także instrumentami elektronicznymi np. Akai, Kurzweil czy Korg.

Bit depth
Kwantyzacja próbkowania zapisu cyfrowego, potocznie zwana głębokością zapisu; decyduje o dynamice nagrania: czym większa głębokość (ilość bitów) tym większy zakres dynamiczny/odstęp od poziomu szumów przenoszonego sygnału, a co za tym idzie lepsze odwzorowanie najcichszych dźwięków. Obecnie stosuje się głębokość 16 bitów dla zapisu o jakości CD, 24 bity dla zapisu wielośladowego i 32 bity dla potrzeb masteringu i obróbki cyfrowej.

Bouncing
Proces łączenia kilku śladów razem i ponowne ich zapisanie w postaci nowego śladu (jedno- lub wielokanałowego).

BPM
Beats Per Minute - w tłumaczeniu "uderzenia na minutę", określenie tempa utworu stosowane powszechnie w sekwenserach i systemach DAW.

Broadcast Wave File (BWF)
Format pliku cyfrowego zapisu dźwięku standaryzowany przez EBU w 1996 roku, pozwalający na implementowany zapis dodatkowych danych dotyczących tego pliku np. tytuł/nazwa, pochodzenie, rodzaj, a także, co chyba najważniejsze, informacji dotyczącej jego położenia na osi czasu danego projektu w systemach DAW. Dzięki temu pliki BWF mogą być dowolnie przenoszone pomiędzy różnymi systemami bez utraty danych odnośnie ich oryginalnej pozycji w projekcie.

Cue List / Cue Sheet
Tzw. lista zdarzeń - ułożona chronologicznie według pozycji zdarzenia określonej w kodzie czasowym lista komend/poleceń wydawanych przez system komputerowy (np. sekwenser) w celu wykonania określonych czynności przez inne urządzenia i moduły studia w trakcie trwania projektu dźwiękowego czy też projektu video np. filmu. Cue List służy najczęściej do sterowania urządzeniami peryferyjnymi studia (np. przełączanie rodzaju i parametrów pogłosu pomiędzy zwrotkami i refrenami) lub instrumentami muzycznymi (np. zmiany brzmień lub wyzwalanie określonych brzmień lub sekwencji w określonych punktach w czasie przy produkcji filmowej).

Dither
To najprościej rzecz ujmując szum celowo dodawany do nagrania cyfrowego. W związku z faktem, iż przetworniki cyfrowe mają duże kłopoty z zapisaniem bardzo cichych dźwięków w postaci binarnej, dla lepszej ich selektywności i jakości stosuje się dithering czyli kontrolowane dodawanie specjalnie ukształtowanego w tym celu szumu (nie jest on praktycznie czytelny dla naszego ucha).

Envelope
Inaczej tzw. obwiednia - krzywa opisująca profil dynamiczny dźwięku w czasie: atak (atack), opadanie (decay), podtrzymanie (sustain), zanikanie (release).

External Sync (EXT)
Parametr charakterystyczny dla większości sekwenserów, elektronicznych automatów perkusyjnych i systemów DAW, pozwalający na sterowanie ich transportem za pomocą zewnętrznego źródła synchronizacji/zegara np. MIDI Clock, SMPTE, MTC.

Interleaved Stereo
Sposób cyfrowego zapisu stereofonicznego dźwięku, w którym obydwa kanały są połączone w jeden ciąg danych tworząc jeden plik.

Interpolacja
Proces korekty błędów odczytu zapisu cyfrowego polegający na uśrednianiu i symulowaniu jego brakujących fragmentów - słów cyfrowych - na podstawie wcześniej i później odczytanych porcji danych. Zazwyczaj odbywa się to na poziomie kilku próbek i interpolacyjna korekta jest dla słuchacza niewyczuwalna.

Latencja
Czas potrzebny danemu urządzeniu by wykonać zadaną komendę lub polecenie. Potocznie termin ten stosuje się do określenia opóźnienia reakcji kart MIDI i kart dźwiękowych systemów DAW.

Normalizacja
Proces zwiększania głośności ścieżki aż do momentu, w którym jej najgłośniejsze partie osiągną maksymalny poziom wysterowania. Dzięki normalizacji sygnał dźwiękowy może korzystać z pełnej rozdzielczości dynamicznej przetworników co daje relatywne zmniejszenie szumów kwantyzacji.

PCM
Pulse Code Modulation - metoda kodowania i dekodowania cyfrowego sygnału.

Kwantyzacja
W zapisie cyfrowym termin ten odnosi się do wyrażonej w bitach dokładności z jaką dokonywany jest pomiar (sampling) wartości funkcji liniowej odwzorowującej sygnał dźwiękowy. W przypadku sekwenserów MIDI termin ten odnosi się do czynności korygowania zdarzeń w obrębie zadanej siatki tempa z określoną dokładnością np. wyrównanie wszystkich nut do położenia ósemek.

Resampling
Ponowne próbkowanie wcześniej już próbkowanego dźwięku w celu np. połączenia kilku dźwięków w jeden lub też zmiany gęstości próbkowania pierwotnego materiału. W drugim przypadku należy pamiętać, iż resamplingu dokonujemy zawsze z większej gęstości na mniejszą. Czynność odwrotna całkowicie pozbawiona jest sensu ze względu na właściwości konwersji AD/DA.

S/PDIF
Format cyfrowej transmisji dźwięku wprowadzony przez firmy Sony i Philips (Sony/Philips Digital Interface Format) w oparciu o standard AES/EBU, występujący w dwóch postaciach: Pro (profesjonalna) i Cons (konsumencka).

TDIF
Skrót od Tascam Digital InterFace; format wielokanałowej (8, 16, 24) cyfrowej transmisji dźwięku, który jest obecnie szeroko stosowany w większości urządzeń studyjnych.

Wave File (WAV)
Format zapisu plików audio zdefiniowany przez firmę Microsoft dla systemu Windows. Uznawany za główny format zapisu plików audio w profesjonalnych systemach DAW pracujących na platformie PC Windows.