Piotr Bańka
STUDIO NAGRAŃ - Podstawy Techniki Studyjnej
- wprowadzenie

Od zarania dziejów człowiek dążył do utrwalenia swojej twórczości na użytek jak najliczniejszej grupy odbiorców - wykształcił pismo, nauczył się malować, stworzył wreszcie zapis nutowy za pomocą którego notował tworzoną przez siebie muzykę. Niestety nie dawał on możliwości utrwalenia tej zawsze jedynej i niepowtarzalnej chwili wykonania dzieła. Pojawiła się ona dopiero wraz z wynalezieniem technologii zapisu dźwięku i obrazu.

Klasyczne studio nagrań skonstruowano właśnie w tym pierwszym celu. Było miejscem dysponującym z założenia wszelkimi warunkami i niezbędnym sprzętem do dźwiękowej rejestracji wszelkich wydarzeń artystycznych, od dokonań solowych począwszy, na wielkich orkiestrowych przedsięwzięciach skończywszy.

Bardzo szybko dostrzeżono również możliwości kreatywne studia nagraniowego, które, oprócz czysto służebnej roli w procesie rejestracji dźwięku, stało się niejako alternatywnym narzędziem w procesie twórczym. Jak grzyby po deszczu rosną tzw. studia eksperymentalne łączące w sobie cechy klasycznego studia nagrań i narzędzi kreatywnych. Światem coraz częściej wstrząsają narodziny nowych wartości estetycznych w twórczości muzycznej, bazujących w znacznej mierze na coraz to większych możliwościach studiów nagraniowych. Do najważniejszych przykładów należą: muzyka konkretna, serializm, tape music, minimal music.

Oto wydarzenia, które bezpośrednio lub pośrednio przyczyniły się do powstania klasycznego studia nagraniowego:

1877 - Thomas Edison konstruuje pierwszy fonograf; w telefonach Grahama Bella pojawia się pierwszy mikrofon węglowy;

1887 - Pojawia się pierwszy gramofon z zapisem na płycie metalowej powleczonej woskiem;

1899 - Valdemar Poulsen konstruuje urządzenie o nazwie telegraphone nagrywające dźwięk metodą magnetyczną, niestety charakteryzuje się bardzo niską jakością reprodukcji;

1920 - Powstaje pierwsza rozgłośnia radiowa w Pittsburgu;

1925 - Dokonane zostają pierwsze elektryczne nagrania płytowe z użyciem mikrofonu i wzmacniacza; w roku tym też udoskonaleniu ulega optyczny zapis dźwięku na taśmie filmowej;

1927 - Powstaje pierwszy film dźwiękowy ("Śpiewak jazzbandu" - A.Croslanda);

1931 - Ludwig Blattner konstruuje blattnerphon, urządzenie zapisujące dźwięk na zasadzie pozostawiania śladu magnetycznego na cienkiej taśmie stalowej, rok później ulepszone urządzenie zostaje wprowadzone do produkcji (taśma Stille'a);

1934 - Wyprodukowano pierwszą taśmę magnetyczną na podłożu celuloidowym;

1935 - Firma AEG demonstruje pierwszy magnetofon taśmowy; stale już modyfikowany m. in. poprzez wprowadzenie wstępnej magnetyzacji taśmy prądem zmiennym wysokiej częstotliwości, wchodzi do produkcji seryjnej;

1948 - Wprowadzenie na rynek płyt mikrorowkowych;

1950 - Upowszechnienie się magnetofonów w radiofonii i fonografii;

1952 - Początki stereofonii;

1958 - Wprowadzenie na rynek płyt stereofonicznych;

1965 - wprowadzenie przez Philipsa i SONY standardu kasety magnetofonowej (compact cassette);

1973 - Pierwsze nagrania cyfrowe;

1979 - Wprowadzenie na rynek przez Philipsa płyty kompaktowej; standaryzacja formatu zapisu cyfrowego;

1990 - Systemy projekcji wielokanałowych Dolby Pro-Logic, Dolby Digital,

1992 - DTS 5.1, DTS ES 6.1,